เอวัง เม สุตัง. เอกัง สะมะยัง ภะคะวา สาวัตถิยัง วิหะระติ เชตะวะเน อะนาถะปิณฑิกัสสะ อาราเม. ตัต๎ระ โข ภะคะวา ภิกขู อามันเตสิ “ภิกขะโว”ติ. “ภะทันเต”ติ เต ภิกขู ภะคะวะโต ปัจจัสโสสุง.

Evaṃ me sutaṃ. Ekaṃ samayaṃ Bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati Jetavane Anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho Bhagavā bhikkhū āmantesi “bhikkhavo”ti. “Bhadante”ti te bhikkhū Bhagavato paccassosuṃ.

Thus have I heard. At one time the Blessed One was staying at Sāvatthī, in Jetavana, Anāthapiṇḍika's Park. There the Blessed One addressed the monks: “Monks.” “Venerable Sir,” they replied.

ภะคะวา เอตะทะโวจะ: “ท๎วัตติงสิมานิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ มะหาปุริสะลักขะณานิ, เยหิ สะมันนาคะตัสสะ มะหาปุริสัสสะ ท๎เววะ คะติโย ภะวันติ อะนัญญา. สะเจ อะคารัง อัชฌาวะสะติ ราชา โหติ จักกะวัตตี ธัมมิโก ธัมมะราชา จาตุรันโต วิชิตาวี ชะนะปะทัตถาวะริยัปปัตโต สัตตะระตะนะสะมัน๎วาคะโต. ตัสสิมานิ สัตตะ ระตะนานิ ภะวันติ, เสยยะถีทัง: จักกะระตะนัง, หัตถิระตะนัง, อัสสะระตะนัง, มะณิระตะนัง, อิตถิระตะนัง, คะหะปะติระตะนัง, ปะริณายะกะระตะนัง เอวะ สัตตะมัง. ปะโรสะหัสสัง โข ปะนัสสะ ปุตตา ภะวันติ สูรา วีรังคะรูปา ปะระเสนัปปะมัททะนา. โส อิมัง ปะถะวิง สาคะระปะริยันตัง อะขิลัง อะนิมิตตัง อะกัณฏะกัง อิทธัง ผีตัง เขมัง สิวัง นิรัพพุทัง อะทัณเฑนะ อะสัตเถนะ ธัมเมนะ สะเมนะ อะภิวิชิยะ อัชฌาวะสะติ. สะเจ โข ปะนะ อะคารา อะนะคาริยัง ปัพพะชะติ อะระหา โหติ สัมมาสัมพุทโธ โลเก วิวะฏัจฉะโท.”

Bhagavā etadavoca: “Dvattiṃsimāni bhikkhave mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā. Sace agāraṃ ajjhāvasati rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamanvāgato. Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathīdaṃ: cakkaratanaṃ, hatthiratanaṃ, assaratanaṃ, maṇiratanaṃ, itthiratanaṃ, gahapatiratanaṃ, pariṇāyakaratanaṃ eva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ akhilaṃ animittaṃ akaṇṭakaṃ iddhaṃ phītaṃ khemaṃ sivaṃ nirabbudaṃ adaṇḍena asatthena dhammena samena abhivijiya ajjhāvasati. Sace kho pana agārā anagāriyaṃ pabbajati arahā hoti sammāsambuddho loke vivaṭacchado.”

The Blessed One said: “Monks, there are thirty-two marks of a Great Man. When a Great Man possesses these marks, only two paths are possible for him, no other. If he lives the household life, he becomes a emperor, a Wheel-Turning Monarch, a righteous ruler who rules by Dhamma, a conqueror of the four quarters, established in his realm, endowed with the seven treasures: the Wheel Treasure, the Elephant Treasure, the Horse Treasure, the Jewel Treasure, the Woman Treasure, the Householder Treasure, and the Advisor Treasure. He has more than a thousand sons, brave and heroic, who defeat enemy armies. He rules the earth, surrounded by the ocean, without violence, without weapons, justly and righteously, in prosperity, safety, and peace. But if he goes forth into homelessness, he becomes an arahant, a perfectly awakened Buddha, who removes the veil from the world.”

กะตะมานิ ตานิ ภิกขะเว ท๎วัตติงสะ มะหาปุริสัสสะ มะหาปุริสะลักขะณานิ, เยหิ สะมันนาคะตัสสะ มะหาปุริสัสสะ ท๎เววะ คะติโย ภะวันติ อะนัญญา? สะเจ อะคารัง อัชฌาวะสะติ ราชา โหติ จักกะวัตตี. สังขิตตัง. สะเจ โข ปะนะ อะคารา อะนะคาริยัง ปัพพะชะติ อะระหา โหติ สัมมาสัมพุทโธ โลเก วิวะฏัจฉะโท.

Katamāni tāni bhikkhave dvattiṃsa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā? Sace agāraṃ ajjhāvasati rājā hoti cakkavattī. Saṅkhittaṃ. Sace kho pana agārā anagāriyaṃ pabbajati arahā hoti sammāsambuddho loke vivaṭacchado.

“And what, monks, are these thirty-two marks of a Great Man?”

อิธะ ภิกขะเว มะหาปุริโส สุปะติฏฐิตะปาโท โหติ. ยัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริโส สุปะติฏฐิตะปาโท โหติ, อิทัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ มะหาปุริสะลักขะณัง ภะวะติ.

Idha bhikkhave mahāpuriso supatiṭṭhitapādo hoti. Yampi bhikkhave mahāpuriso supatiṭṭhitapādo hoti, idampi bhikkhave mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṃ bhavati.

1. He has well-planted feet.

ปุนะ จะปะรัง ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ เหฏฐาปาทะตะเลสุ จักกานิ ชาตานิ โหนติ สะหัสสารานิ สะเนมิกานิ สะนาภิกานิ สัพพาการะปะริปูรานิ. ยัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ เหฏฐาปาทะตะเลสุ จักกานิ ชาตานิ โหนติ สะหัสสารานิ สะเนมิกานิ สะนาภิกานิ สัพพาการะปะริปูรานิ, อิทัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ มะหาปุริสะลักขะณัง ภะวะติ.

Puna caparaṃ bhikkhave mahāpurisassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni. Yampi bhikkhave mahāpurisassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni, idampi bhikkhave mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṃ bhavati.

2. On the soles of his feet are wheels with a thousand spokes, complete with rim and hub.

ปุนะ จะปะรัง ภิกขะเว มะหาปุริโส อายะตะปัณหิ โหติ, ทีฆังคุลี โหติ, มุทุตะลุนะหัตถะปาโท โหติ, ชาละหัตถะปาโท โหติ, อุสสังขะปาโท โหติ, เอณิชังโฆ โหติ, ฐิตะโก วะ อะโนนะมันโต อุโภหิ ปาณิตะเลหิ ชัณณุกานิ ปะริมะสะติ ปะริมัชชะติ, โกโสหิตะวัตถะคุยโห โหติ, สุวัณณะวัณโณ กัญจะนะสันนิภัตตะโจ โหติ, สุขุมัจฉะวี โหติ สุขุมัตตา ฉะวิยะ ระโชชัลลัง กาเย นะ อุปะลิปปะติ, เอเกกะโลโม โหติ เอเกกานิ โลมานิ โลมะกูเปสุ ชาตานิ, อุทธัคโคโลโม โหติ อุทธัคคานิ โลมานิ ชาตานิ นีลานิ อัญชะนะวัณณานิ กุณฑะลาวัตตานิ ทักขิณาวัตตะกะชาตานิ, พ๎รัห๎มุชุคัตโต โหติ, สัตตุสสะโท โหติ, สีหะปุพพัทธะกาโย โหติ, ปีตันตะรังโส โหติ, นิค๎โรธะปะริมัณฑะโล โหติ ยาวะตัก๎วัสสะ กาโย ตาวะตัก๎วัสสะ พ๎ยาโม ยาวะตัก๎วัสสะ พ๎ยาโม ตาวะตัก๎วัสสะ กาโย, สะมะวัฏฏักขันโธ โหติ, ระสัคคะสัคคี โหติ, สีหะหะนุ โหติ, จัตตาลีสะทันโต โหติ, สะมะทันโต โหติ, อะวิระฬะทันโต โหติ, สุสุกกะทาโฐ โหติ, ปะหูตะชิวโห โหติ, พ๎รัห๎มะสะโร โหติ กะระวิกะภาณี โหติ, อะภินีละเนตโต โหติ, โคปะขุโม โหติ, อุณณา ภุมุกันตะเร ชาตา โหติ โอทาตา มุทุ ตูละสันนิภา. ยัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ อุณณา ภุมุกันตะเร ชาตา โหติ โอทาตา มุทุ ตูละสันนิภา, อิทัมปิ ภิกขะเว มะหาปุริสัสสะ มะหาปุริสะลักขะณัง ภะวะติ.

Puna caparaṃ bhikkhave mahāpuriso āyatapaṇhi hoti, dīghaṅgulī hoti, mudutalunahatthapādo hoti, jālahatthapādo hoti, ussaṅkhapādo hoti, eṇijaṅgho hoti, ṭhitako va anonamanto ubhohi pāṇitalehi jaṇṇukāni parimasati parimajjati, kosohitavatthaguyho hoti, suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco hoti, sukhumacchavī hoti sukhumattā chaviya rajojallaṃ kāye na upalippati, ekekalomo hoti ekekāni lomāni lomakūpesu jātāni, uddhaggolomo hoti uddhaggāni lomāni jātāni nīlāni añjanavaṇṇāni kuṇḍalāvattāni dakkhiṇāvattakajātāni, brahmujugatto hoti, sattussado hoti, sīhapubbaddhakāyo hoti, pītantaraṃso hoti, nigrodhaparimaṇḍalo hoti yāvatakvassa kāyo tāvatakvassa byāmo yāvatakvassa byāmo tāvatakvassa kāyo, samavaṭṭakkhandho hoti, rasaggasaggī hoti, sīhahanu hoti, cattālīsadanto hoti, samadanto hoti, aviraḷadanto hoti, susukkadāṭho hoti, pahūtajivho hoti, brahmasaro hoti karavikabhāṇī hoti, abhinīlanetto hoti, gopakhumo hoti, uṇṇā bhumukantare jātā hoti odātā mudu tūlasannibhā. Yampi bhikkhave mahāpurisassa uṇṇā bhumukantare jātā hoti odātā mudu tūlasannibhā, idampi bhikkhave mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṃ bhavati.

3. He has projecting heels. 4. He has long fingers and toes. 5. His hands and feet are soft and tender. 6. His hands and feet are webbed. 7. His ankles are high. 8. His legs are like those of an antelope. 9. Standing upright without bending, he can touch his knees with both hands. 10. His private parts are enclosed in a sheath. 11. His complexion is golden, like refined gold. 12. His skin is so delicate that dust and dirt do not cling to his body. 13. Each hair grows singly from each pore. 14. The hairs grow upward, dark blue-black like collyrium, curling to the right. 15. His body is straight like that of Brahmā. 16. He has seven convex surfaces 17. His chest is like that of a lion. 18. There is no hollow between his shoulders. 19. His body is proportioned like a banyan tree, the span of his arms equal to his height. 20. His shoulders are evenly rounded. 21. He has a refined sense of taste. 22. He has a lion-like jaw. 23. He has forty teeth. 24. His teeth are even. 25. His teeth have no gaps. 26. His teeth are very white. 27. He has a large tongue. 28. He has a Brahmā-like voice, like the cal of a karavīka bird. 29. His eyes are deep blue. 30. He has eyelashes like those of a cow. 31. Between his eyebrows there grows a tuft of hair, white, soft, like cotton.