Verses contrasting a buried treasure, which can be lost every way at once, with the store laid up by giving and virtue, which follows a person beyond death.
- When chanted
- Chanted at ceremonies of giving, and commonly after a donation has been made.
Historical background
The book prints its own reference for these verses, so nothing has been attributed on top of it here.
The chant is a single extended simile and it takes its time. A man buries treasure deep down at the water's edge against a future need — a king's displeasure, a thief, a debt, a famine — and eleven verses stay with that picture before the argument turns.
Meaning and purpose
The first movement is a catalogue of ways the buried store fails. It shifts from its place. The memory of it is confounded. Nāgas carry it off, or yakkhas take it, or heirs he has no love for dig it up while he is not looking. And when his merit is exhausted, the whole of it is lost. The objection is not that treasure is wicked but that it is unreliable in every direction at once.
The turn names the alternative and, more usefully, says where it is laid: by giving, by virtue, by restraint and self-mastery, in a shrine, in the Sangha, in a person, in guests, in a mother, in a father, in an elder brother. The list moves between the sacred and the domestic without marking any difference, which is itself the teaching.
The claim then escalates a very long way — from a fair complexion and a good voice, through sovereignty and the happiness of a wheel-turning monarch, to the attainment of Nibbāna itself, all of it obtained by this. Chanted after a donation, it tells the giver what has just happened in terms they can hold on to, and it does so without asking them for anything further.
The chant
As the book prints it: page 24 and page 25 →
นิธิง นิเธติ ปุริโส
คัมภีเร อุทะกันติเก
nidhiṃ nidheti puriso
gambhīre udakantike
A man buries a store of treasure deep down, at the water's edge,
อัตเถ กิจเจ สะมุปปันเน
อัตถายะ เม ภะวิสสะติ.
atthe kicce samuppanne
atthāya me bhavissati.
thinking: when a need or a duty arises, it will serve my purpose.
ราชะโต วา ทุรุตตัสสะ
โจระโต ปีฬิตัสสะ วา
rājato vā duruttassa
corato pīḷitassa vā
If he is denounced by a king, or oppressed by a thief,
อิณัสสะ วา ปะโมกขายะ
ทุพภิกเข อาปะทาสุ วา
iṇassa vā pamokkhāya
dubbhikkhe āpadāsu vā
or for release from a debt, or in famine, or in calamity —
เอตะทัตถายะ โลกัส๎มิง
นิธิ นามะ นิธิยยะติ.
etadatthāya lokasmiṃ
nidhi nāma nidhiyyati.
it is for such purposes in the world that what is called a treasure store is buried.
ตาวัสสุนิหิโต สันโต
คัมภีเร อุทะกันติเก
tāvassunihito santo
gambhīre udakantike
Yet however well it lies buried, deep down at the water's edge,
นะ สัพโพ สัพพะทา เยวะ
ตัสสะ ตัง อุปะกัปปะติ
na sabbo sabbadā yeva
tassa taṃ upakappati
not all of it, and not at all times, serves him when he needs it.
นิธิ วา ฐานา จะวะติ
สัญญา วาสสะ วิมุยหะติ.
nidhi vā ṭhānā cavati
saññā vāssa vimuyhati.
The store shifts from its place, or his memory of it is confounded.
นาคา วา อะปะนาเมนติ
ยักขา วาปิ หะรันติ นัง
nāgā vā apanāmenti
yakkhā vāpi haranti naṃ
Nāgas carry it away, or yakkhas make off with it,
อัปปิยา วาปิ ทายาทา
อุทธะรันติ อะปัสสะโต.
appiyā vāpi dāyādā
uddharanti apassato.
or heirs he has no love for dig it up while he is not looking.
ยะทา ปุญญักขะโย โหติ
สัพพะเมตัง วินัสสะติ.
yadā puññakkhayo hoti
sabbametaṃ vinassati.
And when his merit is exhausted, the whole of it is lost.
ยัสสะ ทาเนนะ สีเลนะ
สัญญะเมนะ ทะเมนะ จะ
yassa dānena sīlena
saññamena damena ca
But the one who, by giving and by virtue, by restraint and by self-mastery,
นิธิ สุนิหิโต โหติ
อิตถิยา ปุริสัสสะ วา
nidhi sunihito hoti
itthiyā purisassa vā
has a treasure store well laid up — a woman or a man alike —
เจติยัมหิ จะ สังเฆ วา
ปุคคะเล อะติถีสุ วา
cetiyamhi ca saṅghe vā
puggale atithīsu vā
in a shrine, or in the Sangha, in a person, or in guests,
มาตะริ ปิตะริ วาปิ
อะโถ เชฏฐัมหิ ภาตะริ
mātari pitari vāpi
atho jeṭṭhamhi bhātari
in a mother, in a father, or in an elder brother —
เอโส นิธิ สุนิหิโต
อะเชยโย อะนุคามิโก
eso nidhi sunihito
ajeyyo anugāmiko
that is a store well laid up, unassailable, and it follows him.
ปะหายะ คะมะนีเยสุ
เอตัง อาทายะ คัจฉะติ.
pahāya gamanīyesu
etaṃ ādāya gacchati.
Leaving behind what must be left, he takes this with him when he goes.
อะสาธาระณะมัญเญสัง
อะโจระหะระโณ นิธิ
asādhāraṇamaññesaṃ
acoraharaṇo nidhi
A store no one else shares, that no thief can carry off —
กะยิราถะ ธีโร ปุญญานิ
โย นิธิ อะนุคามิโก.
kayirātha dhīro puññāni
yo nidhi anugāmiko.
let the wise make merit, the store that follows after.
เอสะ เทวะมะนุสสานัง
สัพพะกามะทะโท นิธิ
esa devamanussānaṃ
sabbakāmadado nidhi
This is the store that gives gods and men everything they wish for;
ยัง ยัง เทวาภิปัตเถนติ
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
yaṃ yaṃ devābhipatthenti
sabbametena labbhati.
whatever they long for, all of it is obtained by this.
สุวัณณะตา สุสะระตา
สุสัณฐานัง สุรูปะตา
suvaṇṇatā susaratā
susaṇṭhānaṃ surūpatā
A fair complexion, a fine voice, good proportion, beauty of form,
อาธิปัจจัง ปะริวาโร
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
ādhipaccaṃ parivāro
sabbametena labbhati.
sovereignty, a retinue — all of it is obtained by this.
ปะเทสะรัชชัง อิสสะริยัง
จักกะวัตติสุขัง ปิยัง
padesarajjaṃ issariyaṃ
cakkavattisukhaṃ piyaṃ
Kingship over a region, lordship, the dear happiness of a wheel-turning monarch,
เทวะรัชชัมปิ ทิพเพสุ
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
devarajjampi dibbesu
sabbametena labbhati.
and even sovereignty among the gods in the heavens — all of it is obtained by this.
มานุสสิกา จะ สัมปัตติ
เทวะโลเก จะ ยา ระติ
mānussikā ca sampatti
devaloke ca yā rati
Human good fortune, and whatever delight there is in the world of the gods,
ยา จะ นิพพานะสัมปัตติ
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
yā ca nibbānasampatti
sabbametena labbhati.
and the attainment of Nibbāna itself — all of it is obtained by this.
มิตตะสัมปะทะมาคัมมะ
โยนิโส เจ ปะยุญชะโต
mittasampadamāgamma
yoniso ce payuñjato
Coming upon the blessing of good friends, if one applies oneself wisely,
วิชชาวิมุตติวะสีภาโว
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
vijjāvimuttivasībhāvo
sabbametena labbhati.
mastery in knowledge and release — all of it is obtained by this.
ปะฏิสัมภิทา วิโมกขา
จะ ยา จะ สาวะกะปาระมี
paṭisambhidā vimokkhā
ca yā ca sāvakapāramī
The analytical knowledges, the liberations, and the perfection of a disciple,
ปัจเจกะโพธิ พุทธะภูมิ
สัพพะเมเตนะ ลัพภะติ.
paccekabodhi buddhabhūmi
sabbametena labbhati.
solitary awakening, and the ground of a Buddha — all of it is obtained by this.
เอวัง มะหัตถิกา เอสา
ยะทิทัง ปุญญะสัมปะทา
evaṃ mahatthikā esā
yadidaṃ puññasampadā
So greatly profitable is this, the blessing of merit;
ตัส๎มา ธีรา ปะสังสันติ
ปัณฑิตา กะตะปุญญะตันติ.
tasmā dhīrā pasaṃsanti
paṇḍitā katapuññatanti.
and therefore the steadfast and the wise praise the making of merit.
นิธิกัณฑะคาถา นิฏฐิตา.
nidhikaṇḍagāthā niṭṭhitā.
Here end the Verses on the Treasure Store.